آینده پژوهی و مدیریت آینده (Managing future)

این وبلاگ با هدف نشر مقالات علمی پژوهشی در زمینه های مدیریت و آینده پژوهی تشکیل شده است

 
برنامه ریزی راهبردی صنعت فرش
نویسنده : بابک نعمتی - ساعت ۱:٤۸ ‎ب.ظ روز ۱۳٩۱/۸/۸
 

برنامه ریزی راهبردی صنعت فرش

مهندس بابک نعمتی

شرکت تولید و فرش نایین در سال 1390 با سرمایه 10 میلیارد تومان در حاشیه شهر نایین تاسیس شد در حالیکه صنعت فرش در ایران با اشباع مواجه شده بود و سطح رقابت بسیار نزدیک و هزینه مواد اولیه بسیار بالا و هزینه تعمیر و نگهداری ماشین بسیار بالا و هزینه جذب نیروی کارگر از حیث قوانین و مقررات دولتی بسیار دشوار و چشم انداز بازارها به لحاظ افزایش سن ازدواج و کاهش تدریجی نرخ رشد چندان مطلوب نبود

علت انتخاب این صنعت توسط سهامداران اصلی (80% کل سهام را در اختیار داشتن ) به شرایط خاص روابط مالی بین آنها (اعضا وراثت برمی گشت )

موضوع از این قرار بود که پدر سهامداران پیش از فوت خویش طرح راه اندازی این کارخانه بزرگ را طراحی کرده بود ولی پس از 50% پیشرفت را زمانی را وداع گفت دو پسر و 3 دوختر نامرده توانستند با اختصاص داراییها خود را پروژه به 80% بلوغ برسانند یکی از بانکهای معتبر موافقت کرد به جای اعطای وام با شرایط ویژه از طریق تصاحب 20% از سهام مشارکت نیایند.


با توجه به آنچه درباره شرایط بازار شرایط رقابت و محدودیتهای داخلی و خارجی گفته شد و با توجه به چشم اندار آینده بازار فرش ماشینی در ایران و منطقه به موارد ذیل پاسخ دهید:

الف ) سند اخلاقی ومرامنامه و مسولیتهای اجتماعی این شرکت را تدوین کنید

ب ) اهداف راهبردی شرکت را اولیت بندی کنید

ج ) ماتریس با توجه به اطلاعات ارایه شده و آمار و ارقام موجود در اینترنت تشکیل دهید

د ) برنامه راهبردی مناسبی را بر حسب یکی از الگوهای معتبر موجود تدوین نیایند

بازار فرش

در این مبحث به مقایسه سه عامل مهم و بزرگ یعنی 1- خریداران فرش 2- فروشندگان فرش و کانال‌های توزیع 3- فرش و انواع آن در این دو برهه زمانی یعنی دهه 1980 و زمان حاضر می‌پردازیم. تنها در پرتو شناخت صحیح و درک درست این عوامل است که می‌توانیم خود را برای نفوذ در بازار جهانی آماده نموده به تولید و ارایه فرش‌هایی بپردازیم که در عین حفظ اصالت بتواند با سلیقه بازار هم‌خوانی و تناسب داشته باشد.  

خریداران قدیمی

1- خریداران فرش در قدیم به لحاظ سنی، مسن‌تر بوده و از فرش اطلاعات نسبتاً کامل‌تری داشتند و شاید بتوان گفت که به نوعی خبره و فرش‌شناس بودند.

اطلاعات آنها بواسطه خرید و فروش و لمس و شناخت فرش بود. خیلی از آنها به ایران و دیگر کشورهای تولیدکننده فرش مسافرت کرده بودند.

2- چون این خریداران از فرش شناخت بهتر و بیشتری داشتند، حاضر بودند پول زیادتری برای خرید فرش پرداخت کنند.

3- این خریداران دنبال فرش خاصی بودند و مثلاً سراغ فرش ساروق، کاشان، اصفهان و یا دیگر مناطق دارای فرش را می‌گرفتند. آنها دنبال اصالت بودند و کیفیت فرش و برخی ویژگی‌ها مثلاً رج و تعداد گره برایشان مهم بود. آنها به فرش به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری نگاه می‌کردند.

4- این خریداران به‌دنبال فرش بادوامی بودند که بتواند برای نسل بعد و فرزندان آن‌ها به‌عنوان ارثیه و یادگاری برجای بماند.

5- در خیلی از موارد، خریداران قدیمی حتی با همسر خود برای خرید فرش مراجعه نمی‌کردند و مرد خانه خود به تنهایی به خرید فرشی که مورد پسند خانم هم قرار می‌گرفت اقدام می‌کرد.

جایگاه ایران در بازار جهانی فرش

سهم تجارت جهانی فرش از کل تجارت جهان حدود 0 08 درصد است. کل صادرات فرش جهان در سال 1992 معادل 1796 میلیون دلار می باشد . صادرات فرش کشور ما در این سال برابر با 513 میلیون دلار بوده است . زمانی حدود 55 درصد بازارهای جهانی فرش متعلق به ایران بوده ولی در حال حاضر این سهم به کمتر از 25 درصد کاهش پیدا کرده است . رقبای اصلی ایران در بازار جهانی فرش عبارتند از : چین هند نپال پاکستان و ترکیه . نرخ دستمزد و هزینه تولید فرش در ایران بالاتر از کشورهای رقیبی همچون هند چین و پاکستان است . زیرا از طرفی این کشورها از نیروی کار ارزان و فراوان برخوردارند و از طرف دیگر نرخ تسهیلات بانکی اعطا شده به بافندگان فرش بسیار پایین یا صفر است . به عنوان مثال در هند و چین تسهیلات بانکی اعطا شده به بافندگان فرش یا بدون بهره است یا نرخ بهره ای حدود دو درصد دارد. درحالی که نرخ بهره تسهیلات بانکی در کشور ما حدود 16 درصد است . در واقع کشورهای رقیب نقشه های فرش ایرانی را کپی کرده و این نقشه ها را با هزینه کمتر تولید و صادر می کنند.
در حالی که سهم کشور ما از بازار جهانی فرش طی دوره 96 ـ1976 از 41 درصد به 31 درصد کاهش یافته سهم کشورهای رقیب به سرعت در حال افزایش است . به گونه ای که سهم کشور هند طی این دوره از 8 9 درصد به 20 درصد سهم کشور چین از 4 9 درصد به 17 درصد و سهم کشور ترکیه از 3 7 درصد به 7 درصد افزایش یافته است . میانگین سهم ایران از بازار جهانی فرش طی این دوره حدود 33 درصد بوده است . در حال حاضر کشور چین حدود 19 درصد هند 18 درصد نپال 8 درصد و ترکیه 7 درصد این بازار را در اختیار دارند. به نظر بسیاری از کارشناسان اگر بی توجهی به صنعت فرش همانند گذشته ادامه داشته باشد بدون شک سهم ایران از بازارهای جهانی فرش کمتر و کمتر خواهد شد

تعداد رقبا در صنعت فرش

براساس آمارها در سال 74 بیش از یک میلیارد و 670 میلیون دلار سهم صادرات فرش ایران بوده که این رقم معادل یک سوم صادرات غیرنفتی در آن سال است، اما از سال 79 تاکنون روند نزولی بر صادرات فرش ایران حاکم شده که البته دلایل متفاوتی را می توان برای آن ذکر کرد.

در همین سالها کم کم رقبای ایران به بازارهای دنیا نفوذ کرده و با قیمت شکنی و سرقت نقشه فرشهای اصیل ایرانی سعی داشتند تا گوی سبقت را از ایرانیان در صادرات این کالای اقتصادی- هنری بربایند و نفوذ بیشتری در بازارهای جهانی هدف صادراتی فرش بیابند.

هم اکنون چین، هند و پاکستان در تولید فرشهای صادراتی با ایران رقابتی تنگاتگ دارند و در همان زمانی که صادرات فرش ایران بیش از 5/12 درصد کاهش داشته، هند 8/25 درصد و پاکستان 3/23 درصد رشد داشته اند، هرچند به لحاظ کیفی فرش ایران جایگاه اول را به خود اختصاص داده است.

به هرحال هم اکنون فرش ایرانی به بیش از 100 کشور دنیا صادر می شود و بیشترین حجم صادرات به کشورهای آمریکا، آلمان، ایتالیا، فرانسه و سوئیس تعلق دارد، همان کشورهایی که این روزها با بحران مالی دست و پنجه نرم می کنند که این خود تهدیدی برای ایران است، چراکه حدود 45 درصد صادرات فرش ایران تنها به دو کشور آمریکا و آلمان صورت می گیرد.

بیانیه ارزش

بیانیه ارزش

با پاسداشت اصول انسانی، اخلاقی و ارزش های دینی و اسلامی ، شرکت تولید و فرش نایین بر ارزش های ذیل تاکید دارد:

-        عدالت محوری در توزیع و فروش

-        قانون مداری در تولید و فروش

-        مسئولیت پذیری، پاسخگویی و اعتماد سازی مشتریان قدیمی و جدید

-        رضایتمندی ذی نفعان کلیدی

-        تکریم مشتریان و صادرکنندگان

-        ترویج و تقویت روحیه مشارکت در ذینفعان کلیدی

-        تعامل سازنده با مخاطبین و جامعه هدف

-        فعال و موثر در سطح ملی، جوامع اسلامی و بین المللی

-        دانش مداری و دانائی محوری

-        تاکید بر مشارکت جویی و خرد جمعی

-        توانمند سازی در عرصه تولید و صادرات

-        خلاقیت و نوآوری در تولید

-        توسعه سرمایه انسانی

-        شایسته سالاری در جذب نیرو

-        شفاف سازی اهداف، برنامه ها و عملکرد

-        رازداری حرفه ای

-        تعهد و نظم و انضباط سازمانی

-        نظارت پذیری و خود کنترلی کارکنان

 

SWOT

فرصت ها

  1. امکان دستیابی به بازارهای صادراتی و درآ مدهای ارزی بیشتر.
  2. امکان استفاده از فناوریهای اطلاعاتی برای بازاریابی و تبلیغات.
  3. امکان بهره گیری از ظرفیت بالاتر تولید برای دستیابی به سطح بالاتر صادرات.
  4. امکان بهره گیری از متخصصان جوان و تحصیلکرده در زمینه طراحی، بازاریابی، تبلیغات و صادرات.
  5. آسیب پذیری رقبا به دلیل ارائه محصول با کیفیت پایین.
  6. گسترش هر چه بیشتر برند فرش ایرانی.
  7. بهره گیری آسان و ارزان از تکنولوژی های جدید در تولید فرش.
  8. ایجاد فرص تهای شغلی و بهبود مشاغل جانبی.

 

تهدید ها

  1. تشدید رقابت از سوی رقبای سنتی )هند، چین، پاکستان و ترکیه(
  2. ناکافی بودن فعالی ت های بازاریابی، تبلیغات و تحقیقات بازاریابی.
  3. نبود تلاش برای بالاتر بردن استاندارد محصولات.
  4. عدم توانایی صادرکنندگان ایرانی برای ایستادگی در مقابل رقبای اینترنتی.
  5. وجود تحری مهای سیاسی و اقتصادی علیه ایران در سطح بین المللی.
  6. بالا بودن هزین ههای ترفیع و تبلیغ.
  7. ورود محصولات و نهاد ه های موردنیاز فرشبافی و تهدید صنایع داخلی تولید محصولات مشابه.

قوت ها

  1. شناخته شده بودن نام تجاری فرش ایرانی در سطح جهانی.
  2. وجود نیروی جوان و باانگیزه و نیز استادکاران باتجرب ه در زمینه طراحی نقش و بافت فرش.
  3. استفاده از طر حها و نق شهای زیبا و منحصر به فرد ایرانی.
  4. زیبایی، دوام و استحکام بالای فرش ایرانی.
  5. استفاده از مواد اولیه باکیفیت در تولید محصول.
  6. تنوع تولید)طرح، رنگ، اندازه و…(
  7. ارزش افزوده بالا.
  8. شرایط اقلیمی مساعد و منابع طبیعی فراوان در تولید مواد اولیه فرش.

 

 

ضعف ها

  1. هزینه تمام شده بالا.
  2. عدم آشنایی صادرکنندگان با فنون و پیشرف تهای نوین بازاریابی.
  3. کمبود حمای ت های دول ت از صادرکنندگان و تولیدکنندگان.
  4. عدم توجه به سلایق مشتریان جهانی.
  5. عدم ثبت برند فرش های ایران در بازارهای جهانی.
  6. عدم نوآوری و خلاقیت.
  7. عدم وجود شبک ههای اطلاعاتی تجاری و عدم آشنایی صادرکنندگان با تجارت الکترونیک.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

قوتها S

 

ضعفها W

 

 

فرصتها O

 

استراتژیهای SO

  1. همراه نمودن تحصیلات متخصصان جوان با استادکاران ماهر در ارایه محصولاتی مرغوبتر)توسعه محصول(
  2. تاکید بیشتر بر کیفیت، زیبایی و دوام فرش ایرانی در تبلیغات و بازاریابی جهانی جهت پر رنگ نمودن نقطه ضعف رقبا رسوخ در بازار
  3. استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود برای افزایش تولید.

 

استراتژیهای WO

 

  1. فرآهم آوردن بستر مناسب برای بهره گیری از فناوری های اطلاعاتی در جهت بازاریابی و تبلیغات برای گسترش فعالیت های بازاریابی و تبلیغات در بازارهای جهانی )رسوخ در بازار(
  2. تولید محصول مطابق با سلایق و نیازهای مشتریان جهانی )توسعه محصول، توسعه بازار(.
  3. افزایش ظرفیت تولید برای کاهش هز ینه تمام شده محصول(رهبری هزینه(.
  4. آموزش آخرین فنون قالیبافی به فرشبافان.
  5. ایجاد مراکز تحقیق برای نوآوری در امر تولید و تحقیقات بازاریابی.

 

تهدیدات T

 

استراتژیهای ST

  1. ایجاد موانع در سر راه ورود رقبای جدید به بازار از طریق شناساندن و تبلیغات بیشتر نام تجاری فرش ایرانی و تاکید بر زیبایی و دوام و استحکام آن ) رسوخ در بازار(
  2. تلاش بیشتر برای بالاتر بردن استاندارد محصول با بهره گیری از تجربه و مهارت استادکاران و تخصص جوانان تحصیلکرده و نیز استفاده از مواد اولیه با کیفیت در تولید محصول )توسعه محصول(.
  3. تبلیغات جهانی جهت غلبه بر تحریم های سیاسی و اقتصادی علیه ایران.
  4. استفاده بهینه از امکانات مالی و فنی کشور جهت تقویت تولید نهاد های فرشبافی.

استراتژیهای WT

  1. افزایش فعالیتهای بازاریابی، تبلیغات و تحقیقات بازاریابی اینترنتی، برای رقابت با صادرکنندگان اینترنتی )رسوخ در بازار، توسعه بازار(
  2. تمرکز بر تحقیقات بازاریابی برای شناسایی هر چه بیشتر سلایق مشتریان جهانی )توسعه بازار(
  3. آشنا کردن تجار با فنون بازاریابی بین المللی، صادرات و تجارت الکترونیک جهت حفظ سهم بازار.
  4. حفظ توان رقابتی در امر کیفیت، قیمت تمام شده، تکنولوژی و تنوع تولید.

 

 

اهداف کلان

اهداف بلند مدت

راهبردهای ذیل اهداف بلند مدت

ارائه محصولاتی مرغوبتر

دستیابی به مرغوبیت 100 درصدی نسبت به رقبا

  • همراه نمودن تحصیلات متخصصان جوان با استادکاران ماهر در ارایه محصولاتی مرغوبتر)توسعه محصول(

تاکید بیشتر بر کیفیت، زیبایی و دوام فرش

بالابردن بیشترین میزان کیفیت و دوام نسبت به سایرین

  • تاکید بیشتر بر کیفیت، زیبایی و دوام فرش ایرانی در تبلیغات و بازاریابی جهانی جهت پر رنگ نمودن نقطه ضعف رقبا رسوخ در بازار
  • استفاده بهینه از منابع و امکانات موجود برای افزایش تولید.

تبلیغات بیشتر نام تجاری فرش ایرانی

تبلیغات در شبکه های جهانی با بالاترین میزان بازخور

  • ایجاد موانع در سر راه ورود رقبای جدید به بازار از طریق شناساندن و تبلیغات بیشتر نام تجاری فرش ایرانی و تاکید بر زیبایی و دوام و استحکام آن ) رسوخ در بازار(

بالاتر بردن استاندارد محصول

دستیابی به حداکثر استانداردهای جهانی

  • تلاش بیشتر برای بالاتر بردن استاندارد محصول با بهره گیری از تجربه و مهارت استادکاران و تخصص جوانان تحصیلکرده و نیز استفاده از مواد اولیه با کیفیت در تولید محصول )توسعه محصول(.

تبلیغات جهانی

نبلیغات در اکثر رسانه های جهانی

  • تبلیغات جهانی جهت غلبه بر تحریم های سیاسی و اقتصادی علیه ایران.

تقویت تولید نهاد های فرشبافی

تقویت نهادهای فرشبافی از طریق پرداحت وام

  • استفاده بهینه از امکانات مالی و فنی کشور جهت تقویت تولید نهاد های فرشبافی.

بهره گیری از فناوری های اطلاعاتی

استفاده حداکثری از فناوری ها و تکنولوژی های روز دنیا

  • فرآهم آوردن بستر مناسب برای بهره گیری از فناوری های اطلاعاتی در جهت بازاریابی و تبلیغات برای گسترش فعالیت های بازاریابی و تبلیغات در بازارهای جهانی )رسوخ در بازار(

رهبری هزینه

دارا بودن پایین ترین میزان هزینه نسبت به رقبا

  • افزایش ظرفیت تولید برای کاهش هز ینه تمام شده محصول(رهبری هزینه(.
  • آموزش آخرین فنون قالیبافی به فرشبافان.

افزایش فعالیتهای بازاریابی

----------

  • افزایش فعالیتهای بازاریابی، تبلیغات و تحقیقات بازاریابی اینترنتی، برای رقابت با صادرکنندگان اینترنتی )رسوخ در بازار، توسعه بازار(
  • ایجاد مراکز تحقیق برای نوآوری در امر تولید و تحقیقات بازاریابی.

 

شناسایی هر چه بیشتر سلایق مشتریان جهانی

تولید بالای محصولات بر اساس 100 درصد نظر و خواسته مشتریان

  • تولید محصول مطابق با سلایق و نیازهای مشتریان جهانی )توسعه محصول، توسعه بازار(.

صادرات و تجارت الکترونیک

استفاده 100 درصدی از تجارت الکترونیک

  • آشنا کردن تجار با فنون بازاریابی بین المللی، صادرات و تجارت الکترونیک جهت حفظ سهم بازار.

توان رقابتی بالا

دستیابی حداکثری مزیت رقابتی نسبت به رقبا

  • حفظ توان رقابتی در امر کیفیت، قیمت تمام شده، تکنولوژی و تنوع تولید.

اولویت بندی اهداف راهبری

با توجه به سابقه و پیشینه شرکت فرش نائین و استراتژی های این شرکت و به تبع آن اهداف کلان و بلند مدت می توان اینگونه بیان نمود که اهم اهداف راهبردی این شرکت به قرار ذیل می باشد:

 

اهداف کلان

اولویت ها از دیدگاه نگارندگان

ارائه محصولاتی مرغوبتر

1

تاکید بیشتر بر کیفیت، زیبایی و دوام فرش

2

تبلیغات بیشتر نام تجاری فرش ایرانی

8

بالاتر بردن استاندارد محصول

9

تبلیغات جهانی

3

تقویت تولید نهاد های فرشبافی

 

بهره گیری از فناوری های اطلاعاتی

10

رهبری هزینه

4

افزایش فعالیتهای بازاریابی

11

شناسایی هر چه بیشتر سلایق مشتریان جهانی

7

صادرات و تجارت الکترونیک

6

توان رقابتی بالا

5