آینده پژوهی و مدیریت آینده (Managing future)

این وبلاگ با هدف نشر مقالات علمی پژوهشی در زمینه های مدیریت و آینده پژوهی تشکیل شده است

 
حمایت از تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی
نویسنده : بابک نعمتی - ساعت ۱:٢۱ ‎ق.ظ روز ۱۳٩۱/۱/٢٠
 

 حمایت از تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی

 
ایران‌صدا: تولید اولین راهکار بشر برای تبدیل وضعیت خود از 1 به 2 بوده است. تبدیل منابع به کالاهای با ارزش بیشتر و ارزش افزوده حاصله از آن برای تولیدکننده، اصلی‌ترین محرک تلاش بشر برای ارائه کالاهایی با هزینه کمتر و مطلوبیت بیشتر بوده‌است. حجم و کیفیت تولید کالا و خدمات، تمیزدهنده کشورها از یکدیگر بوده‎است.

کارشناس/مهمان: دکتر ابراهیم رزاقی, مهندس بابک نعمتی,  

در سنجش قدرت ملی کشورها مولفه‌های گوناگونی دخیل است. قدرت اقتصادی، قدرت فرهنگی، قدرت نظامی، قدرت سیاسی، قدرت فناوری و قدرت ارتباطات، اصلی‌ترین عواملی هستند که توسط آنها میزان قدرت ملی کشورهای مختلف سنجیده می‌شود. هر کشوری که بخواهد به عنوان کشوری قدرتمند در عرصه بین‌الملل جایگاه خود را تثبیت کند، به ناچار باید لااقل در چند بعد از ابعاد نام برده شده قابلیت تاثیرگذاری در عرصه بین‌الملل را داشته باشد. با این حال دو مؤلفه نظامی و اقتصادی از اهمیت والاتری در قیاس با دیگر ابعاد قدرت برخوردارند، به گونه‌ای که کشوری چون پاکستان تنها به خاطر داشتن چند کلاهک هسته‌ای به عنوان یکی از بیست کشور قدرتمند دنیا شناخته می‌شود و ژاپن نیز که از لحاظ امنیتی و نظامی کاملاً وابسته به ایالات متحده است، تنها به سبب داشتن اقتصادی شکوفا یکی از برترین قدرت‌های جهان شناخته شده‌است.

نکته ای که به ویژه در دوران پساجنگ سرد ذهن بسیاری از متخصصان حوزه روابط بین‌الملل را به خود مشغول داشته است اهمیت رو به رشد عامل اقتصاد در قیاس با دیگر عوامل بوده‌است. در سنجش قدرت اقتصادی دولت‌ها نیز چیزی که بیش از هر نکته دیگر توانمندی یا ناتوانی قدرت اقتصادی دولت‌ها را معین می‌سازد، حجم و کیفیت تولید و توان رقابت کالا یا خدمات تولیدشده در بازار جهانی است.

جابه‌جایی قدرت، به‌ویژه در سال‌های پساجنگ سرد به وضوح اهمیت عامل اقتصاد را در رده‌بندی جدید کشورهای جهان نمایان ساخته‌است. در این دوران چین، ژاپن و هند از برجسته‌ترین نمونه‌هایی هستند که به رغم ضعف نظامی در برابر هژمونی نظامی دولت‌هایی چون آمریکا و روسیه به دلیل گسترش توان کیفی و کمی خود در عرصه تولید کالاها و خدمات، توانسته‌اند جایگاه خود را به عنوان قدرت‌های نوظهور جهانی به رخ رقبای خود بکشند. با این حال تغییر وضعیت یک کنشگر از یک قدرت جهانی به یک ابرقدرت جهانی تنها مستلزم توان اقتصادی نیست، بلکه همان‌گونه که در نمونه ایالات متحده مشهود است عامل تاثیرگذار دیگر که به‌ویژه در پیوند با بعد اقتصادی متجلی می‌گردد در مؤلفه‌های فرهنگی نهفته شده‌است. عامل فرهنگ و ایدئولوژی اگر جذابیت‌ها و قابلیت‌های جهان‌شمول نداشته باشد، بی شک نخواهد توانست سلطه ابرقدرت را تحکیم بخشد.

کارشناس: مهندس بابک نعمتی
سردبیر: دکتر مهدی مطهر نیا
تهیه کننده اینترنتی: محمد مهدی شادبهر
گوینده : سارا عشفی نیا (کارشناس مجری)
گروه اجتماعی و اقتصادی
دوستان و مخاطبان برنامه باریخ می تواننداز طریق لینک زیر هم فایل مربوط به این برنامه را دانلود نمایند و هم می توانند به صورت آنلاین گوش فرادهند.

همان گونه که گرامشی نیز به درستی اشاره کرده‌است، سلطه امپریالیسم را باید بیش از آن‌که در عوامل سیاسی و اقتصادی جستجو نمود، در هژمونی فرهنگی قدرت مسلط جست. گرامشی در تحلیل بقا و استمرار سرمایه‌داری و وقوع‌نیافتن انقلاب‌های سوسیالیستی موضعی ضداقتصادی اتخاذ کرده و بر نقش ایدئولوژی و فرهنگ تاکید داشته است. به نظر گرامشی، استمرار سرمایه‌داری نتیجه هژمونی ایدئولوژیک است و هژمونی فرایندی است که در آن طبقه حاکم جامعه را به شیوه‌ای اخلاقی و فکری هدایت و کنترل می‌کند. در جامعه ای که هژمونی در آن برقرار است میزان بالایی از اجماع و وفاق و ثبات اجتماعی وجود دارد و طبقات تحت سلطه از آرمان و ارزش‌هایی حمایت می‌کنند که مورد نظر طبقه مسلط است و آنها را به ساختار قدرت یکپارچه جامعه پیوند می‌زند. دقیقاً همین عامل سد محکمی را در برابر دولت‌هایی چون چین و هند ایجاد کرده‌است. کنفسیوس و هندو به عنوان مکاتب اصلی رایج در این جوامع به دلیل ماهیت تک‌ساحتی و غیرجذاب‌شان قابلیت تقابل با ایدئولوژی جذاب لیبرال و ایجاد هژمونی این دولت‌ها را نخواهد داشت. بی‌تردید همان‌گونه که بسیاری از محققان غربی خود معترفند در میان مکاتب موجود تنها مکتب اسلام، آن‌هم قرائت شیعه جعفری است که ظرفیت به چالش کشانیدن این ایدئولوژی را داراست، لذا با باور به داشتن چنین ظرفیت فرهنگی‌ای در مذهب شیعه اثنی عشری دلیل تاکید رهبر معظم انقلاب به عامل اقتصادی به وضوح قابل درک است.

ظرفیت فرهنگی و ایدئولوژیک مستور در مذهب شیعه شاخص‌های لازم برای برساختن تمدنی نوین که ظرفیت به چالش کشانیدن فرهنگ هژمون غالب را داشته باشد و نقایص مادی و غیرمادی آن‌را برطرف کند، مهیا ساخته‌است. عامل اقتصاد وجه دارای اهمیتی است که به عنوان یکی از اصلی‌ترین ابزارهای شکوفایی و جهانگیرشدن فرهگ شیعه ظرفیت ایجاد بسترهای اساسی برای حرکت به سوی تمدن مهدوی را ایجاد کرده‌است. در این خصوص تولید ملی، سرمایه و کار ایرانی با شاخص‌های اسلامی-ایرانی مولفه‌های اصلی در تحول بعد اقتصادی کشور ایران به عنوان کانون تمدن مهدوی‌اند.